Dit boek, geschreven door Marjan J van Erk, behandelt de rol van fytochemicaliën in de preventie van darmkanker, vanuit een nutrigenomische benadering.

Engels boek.
Uitgave: 2004.
17 x 24 cm.
208 blz.

Specifieke voedingscomponenten, met name uit fruit en groenten, kunnen beschermen tegen de ontwikkeling van darmkanker. In dit proefschrift werden effecten en mechanismen van verschillende fytochemicaliën in relatie tot preventie van darmkanker bestudeerd door toepassing van grootschalige genexpressieprofilering. Expressiemeting van duizenden genen kan een completer en diepgaander inzicht opleveren in de werkingswijze van de componenten. Effecten van quercetine (een flavonoïde aanwezig in bijvoorbeeld appels en uien), curcumine (een specerij die bijvoorbeeld wordt gebruikt in curry's) en resveratrol (aanwezig bijvoorbeeld in druiven) werden bestudeerd in gekweekte darmkankercellen. Deze studies bevestigden enkele veronderstelde werkingsmechanismen van deze componenten (bijvoorbeeld effecten op de celcyclus) en leverden nieuwe interessante aanwijzingen op (bijvoorbeeld effecten op proteasoomgenen, DNA-herstelgenen, tubulinegenen). Daarnaast werden expressieprofielen van een panel van 14 menselijke cellijnen afkomstig van darmweefsel vergeleken en gerelateerd aan expressieprofielen van menselijke darmbiopsieën van normaal en tumorweefsel. Veranderingen in expressieprofielen van een subset van genen die specifiek zijn voor colonkanker (als een biomarkerset) in gekweekte colonkankercellen kunnen nuttig zijn om in vitro- resultaten te vertalen naar de in vivo- situatie. Naast de in vitro- onderzoeken werden de effecten van tarwezemelen, curcumine, rutine en benzylisothiocyanaat op coloncarcinogenese bestudeerd in een rattenmodel. Tarwezemelen en curcumine vertoonden een beschermend effect (lagere tumormultipliciteit na 8 maanden vergeleken met de controlegroep). Expressieprofielen van differentieel tot expressie gebrachte genen in dunnedarmweefsel op tussenliggende tijdstippen waren voorspellend voor de ontwikkeling van colontumoren aan het einde van het onderzoek, wat een correlatie tussen effecten in de dunne darm en de colon bevestigde. Samenvattend tonen de onderzoeken in dit proefschrift het potentieel van grootschalige expressieprofilering in voedingsonderzoeken aan. Deze onderzoeken toonden ook aan dat hoewel de technologische vooruitgang in grootschalige genexpressieanalyse het verzamelen van 'hele genoom'-resultaten mogelijk maakt, de uitdaging voor de komende jaren zal zijn om deze gegevens verder te benutten. Alleen als vooruitgang op het gebied van bioinformatica leidt tot een eenvoudigere interpretatie van grote hoeveelheden gegevens uit nutrigenomics-onderzoeken, kan het grote potentieel van nutrigenomics werkelijkheid worden.