Kenmerken
Beschrijving
Willem Wilmink Serie · Oorlogspoëzie
In Ben Ali Libi herinnert Willem Wilmink aan de Joodse goochelaar Michel Velleman, die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gedeporteerd en in Sobibor vermoord. Het gedicht en de historische fotografie ontvouwen zich als een handgemaakt miniatuurboek. Dit handgemaakte MatchBoox-miniatuurboek telt 20 uitvouwbare pagina’s, zit in een karakteristiek doosje en wordt geleverd in een luxe geschenkdoos.
In Ben Ali Libi geeft Willem Wilmink de Joodse goochelaar Michel Velleman zijn naam en menselijke waardigheid terug. Vanuit een vermelding op een lijst van vermoorde artiesten groeit een sober gedicht over vervolging, macht en herinnering.
Ben Ali Libi was de artiestennaam van Michel Velleman. Hij werd in 1895 in Groningen geboren en trad op als humoristisch goochelaar. In 1943 werd hij met zijn vrouw en dochter gedeporteerd en in Sobibor vermoord.
Afbeeldingen van beeldhouwwerken van Mari Andriessen en de vormgeving van Eveline den Heijer plaatsen Wilminks woorden in een historische en beeldende context.
Kenmerken van dit miniatuurboek- Het gedicht Ben Ali Libi van Willem Wilmink
- Over de Joodse goochelaar Michel Velleman
- Een tekst over vervolging, herinnering en de waarde van een naam
- Afbeeldingen van beeldhouwwerken van Mari Andriessen
- Vormgeving door Eveline den Heijer
- Concept en samenstelling door Bob Polak
Willem Wilmink (1936-2003) was dichter, schrijver en tekstschrijver. Hij schreef poëzie, liedteksten, kinderboeken en cabaretteksten en werkte mee aan televisieprogramma’s als De Stratemakeropzeeshow.
Wilmink groeide op in Enschede en bracht daar als jongeling de Tweede Wereldoorlog door. In zijn oorlogsgedichten schreef hij in heldere taal over angst, verlies, vervolging en herinnering.
De makers van dit miniatuurboekTekst
Willem WilminkWillem Wilmink maakt van een onbekende naam op een lijst een indringend portret van een mens die door de bezetter werd vervolgd en vermoord.
Vormgeving
Eveline den HeijerEveline den Heijer combineerde het gedicht met het beschikbare beeldmateriaal en gaf de tekst een sobere, ritmische plaats binnen het uitvouwbare formaat.
Afgebeelde kunstwerken
Mari AndriessenIn het miniatuurboek zijn afbeeldingen opgenomen van beeldhouwwerken van Mari Andriessen.
Concept en samenstelling
Bob PolakBob Polak selecteerde en stelde de uitgave samen als onderdeel van de Willem Wilmink Serie.
De goochelaar achter de artiestennaamMichel Velleman trad op onder de naam Ben Ali Libi. Met humor, goocheltrucs en een zorgvuldig opgebouwd artiestenpersonage verdiende hij zijn bestaan.
Wilmink stelt de bescheiden artiest tegenover de vernietigende ideologie van de bezetter. Juist die tegenstelling geeft het gedicht zijn scherpe morele kracht.
Een naam tegen het vergetenDe herhaling van de naam Ben Ali Libi werkt als een refrein. De goochelaar blijft daardoor niet anoniem in een lijst van slachtoffers, maar wordt steeds opnieuw als individu genoemd.
In het slot verbindt Wilmink het historische verhaal met het heden en waarschuwt hij voor stemmen die de democratie en de ruimte voor anderen bedreigen.
Beeldhouwwerken als contextIn het miniatuurboek zijn afbeeldingen opgenomen van beeldhouwwerken van Mari Andriessen. Zijn werk is nauw verbonden met de herinnering aan oorlog, vervolging en verzet.