Vrijheid en disposities

(G.H. Labooy)

Een wijsgierig-theologische begripsanalyse met het oog op de biologische psychiatrie

Proefschrift ter verkrijging van de graad van doctor aan de Universiteit Utrecht op gezag van de Rector Magnificus, Prof. dr. H.O. Voorma ingevolge het besluit van het College voor Promoties in het openbaar te verdedigen op donderdag 16 maart 2000 des middags te 2.30 uur door Gustaaf Harry Labooy, geboren op 26 mei 1959 te Den Haag.

Dit onderzoek richt zich op de verbinding van empirische wetenschap en christelijk geloof. Beide gebieden dreigen immers als ijsschotsen uit elkaar te drijven. Als empirische wetenschap is gekozen voor de biologische psychiatrie. Bij een rondtocht door deze discipline, krijgt men soms de indruk dat onze hersenen niet meer dan een ingewikkelde neurobiologische machine zijn. Daartegenover staan de basale ervaring van vrijheid en verantwoordelijkheid: hoe is dit met elkaar te rijmen?

Dit probleem is benaderd door middel van een Wijsgerige begripsanalyse. Het dispositiebegrip (voor fenomenen van b.v. neurobiologische `bepaaldheid´) en het vrijheidsbegrip zijn beide nauwkeurig onderzocht en vervolgens met elkaar in verband gebracht. Dit is gedaan vanuit de augustijns-franciscaanse wijsgerige traditie. Eén van de resultaten is, dat niet alleen de analyse van vrijheid, maar óók die van `bepaaldheid´, vraagt om een begripsvorming die opkomt uit de christelijke visie op de werkelijkheid als een door God gegeven schepping (vakmatig gezegd een contingente werkelijkheid).

De kritische keerzijde hiervan blijkt te zijn, dat het determinisme van de oppositie niet alleen het vrijheidsbegrip, maar ook het concept van bijvoorbeeld natuurwetten of biologische disposities bedreigt. De conclusie wordt dan ook verdedigd, dat de augustijns-franciscaanse wijsgerige traditie een betere basis vormt voor de filosofische doordenking van de (biologische) psychiatrie dan haar contemporaine rivalen (b.v. het non-reductionistisch fysicalisme). Zo wordt een eventuele `boedelscheiding´ tussen psychiatrie en theologie als een moderne mythe ontmaskerd..

Paperback, 274 pag.

Uitg. Boekencentrum, 2000

ISBN 9789023906940

* Alleen verzenden, niet ophalen

* Op biedingen die te laag zijn wordt niet gereageerd

* Op biedingen die acceptabel zijn wordt snel gereageerd

* Boeken worden na ontvangst van betaling meteen verstuurd