Goed nieuws voor plateelliefhebbers

De spraakmakende expositie 'De Plateelbakkerij Zuid-Holland 1897-1908. Opnieuw bekeken' kriigt eind augustus een vervolg. Museum Goedewaagen brengt dan in nauwe samenwerking met de tentoonstellingsmaker en auteur van de monografie op basis van een langdurig bruikleen voor de semi-permanente opstelling twee PZH-vitrines vol bewijzen voor het gelijk van de nieuwe dateringen voor het eerste plateel van 1897 tot 1908. Junior conservator Rinske Visser van het museum schreef voor deze deeltentoonstelling een lezenswaardig artikel dat gepubliceerd is in het net verschenen nummer 262 van Vormen uit Vuur.

Het artikel gaat nog eens in op de determinatieproblemen bij het plateel uit de eerste 10 jaar van de PZH. De onderop ingekraste modelnummers zijn onduidelijk. De vroegste, lang niet voor iedereen toegankelijke catalogus verscheen in 1909. Voor de afleesbare signaturen van ontwerpers en uitvoerende artisans gelden veneens de nodige determinatieprobleem. Kort na het faillissement van de PZH in januari 1965 verdween de personeelsadministratie. Pas recentelijk bieden de gedigitaliseerde archieven van de Burgerlijke Stand in Gouda en de gemeenten van waaruit vakmensen naar Gouda migreerden, duidelijkheid.

Verzamelaar Rob Hageman komt de eer toe als eerste ongeveer 50 jaar geleden ordening in de spaarzame feiten gebracht te hebben. Hij zette onder andere een dateringssysteem op van hoofdletters met de A voor 1898 en zo verder. Een systeem dat sindsdien algemeen nagevolgd werd. Om te beginnen in het Merkenboekje van mevrouw Singelenberg, nadien in de PZH-monografie van het Gouds museum 1994 en in het Gouda Pottery Book van 2007.

Een in Engeland wonende Nederlandse verzamelaar die zich vanaf 2016 specialiseerde op die eerste tien jaar van de PZH constateerde dat er nogal wat verschillen te zien waren bij het handschrift van de vroege signaturen. Onder het pseudoniem van de Ridgetop Collector legde hij in de Facebook groep van het Dutch Art Pottery Forum medeverzamelaars zijn verrassende bevindingen voor. Dat deed hij ook ten aanzien van Hagemans dateringen en hij introduceerde voor de hoofdletters een heel nieuwe theorie.

In het Keramisch Museum Goedewaagen documenteerde hij tot 30 mei 2026 zijn erfgoedonderzoek met een tentoonstelling van meer dan 130 objecten. Dit deed hij eveneens in een boek van 112 pagina's en uitstekende kleurenfoto's. (Dat is op zichzelf al een vernieuwing na al die zwart-wit bronnen uit het verleden.) Inclusief het zeer overzichtelijke foto-overzicht van in het totaal 165 fabrieksmerken en signaturen van de ontwerpers en uitvoerende artisans telt het door plateeldeskundige Carolien Vader verzorgde boek bijna 300 foto's. Van het in 2025 verschenen boek zijn exemplaren in de museumwinkel beschikbaar. Het kost € 29,50 exclusief verzending.