Een Vroeg Meesterwerk van H.P. Berlage

Wordt eenmalig aangeboden.


Deze monumentale armstoel is niet louter een zitmeubel, maar een tastbaar manifest van de vroege architectuurfilosofie van Hendrik Petrus Berlage.


Waar zijn latere ontwerpen voor de Beurs van Berlage (1903) en Villa Henny (1898) bekend staan om hun bijna ascetische strakheid, toont dit exemplaar uit circa 1895 een fascinerende overgangsfase.

De stoel is met grote waarschijnlijkheid ontworpen voor het hoofdkantoor van de verzekeringsmaatschappij 'De Nederlanden van 1845' aan het Kerkplein in Den Haag, een project dat de definitieve doorbraak van het moderne rationalisme in Nederland markeerde.

Constructie als Sieraad:

Het meest opvallende en vooruitstrevende kenmerk van deze stoel is de eerlijkheid van de constructie. In een tijd waarin meubelmakers verbindingen verborgen achter krullen en fineer, koos Berlage voor een radicale koers: de constructie is het sieraad. In plaats van de later zo typerende houten toognagels (pennen), is dit vroege model gemonteerd met zichtbare schroeven.

Deze keuze was in 1895 revolutionair; het gaf het meubel een industriële, eerlijke en bijna machine-achtige uitstraling die perfect paste bij de zakelijke ethiek van een moderne verzekeringsinstelling. De zware eikenhouten balken en de karakteristieke schuine verbindingssport tussen de poten – een onmiskenbaar Berlage-kenmerk – verlenen de stoel een onverwoestbare stabiliteit en een monumentale, bijna troonachtige allure.

Symboliek van Waakzaamheid

De stoel is doordrenkt van een symbolische beeldtaal die direct refereert aan de functie van de opdrachtgever: het bieden van bescherming en zekerheid.

De uiteinden van de armleggers, waar de handen van de gebruiker rusten, eindigen in fijn gesneden zevenpuntige rozetten. Deze rozetten, vormgegeven als een zon met punten die de natuurlijke ronding van het hout volgen, fungeren als krachtige symbolen van licht en waakzaamheid.

Het getal zeven staat voor volledigheid en spirituele perfectie, terwijl de zon in deze context de duisternis van het onheil verdrijft. De subtiele, diamantvormige insnijdingen in de punten van de rozetten en de voorpoten versterken dit beeld; zij staan voor onverwoestbaarheid en standvastigheid.

Het feit dat deze ornamenten door decennia van gebruik een donkerder patina hebben gekregen, getuigt van de fysieke interactie tussen de mens en dit symbolische 'beschermende' object.

Historisch Belang

In vergelijking met de latere, meer abstracte ontwerpen van Berlage, is deze stoel rijker aan betekenis en ambachtelijke detaillering. Het leer, de robuuste messing nagels en het massieve eikenhout vormen een harmonieus geheel dat de brug slaat tussen de 19e-eeuwse ambacht traditie en het 20e-eeuwse modernisme.

Het is een zeldzaam overgebleven getuige van de geboorte van de Nieuwe Kunst in Nederland, waarbij de architect niet alleen de muren van een gebouw ontwierp, maar ook de ziel van het interieur vorm gaf.

Deze stoel is daarmee een essentieel hoofdstuk in de geschiedenis van de Nederlandse toegepaste kunst.

Conditie: goed / on gerestaureerd

Prijs: op aanvraag.

Niet bedoeld voor koopjesjagers!!!