Een botbeeld getiteld 'A bone sculpture' van de Moba-volkeren uit Togo, 18 cm hoog en 380 g, in redelijke staat en zonder standaard verkocht.

Titel:

Een botbeeldhouwwerk - MOBA - Togo (Zonder minimumprijs)

Geschatte waarde:

€150.0

Belangrijk:

Winnende biedingen zijn exclusief 9% koperbescherming + €3

Kavel beschrijving
Een paarvormige bottenbeeldsculptuur toegeschreven aan de Moba-bevolking in het noorden van Togo en de aangrenzende regio’s van Burkina Faso nodigt uit tot een lezing die tegelijk materieel, sociaal en kosmologisch is. Dergelijke objecten zijn vaak bescheiden in schaal maar rijk aan betekenis, en bezetten een ambigu terrein tussen het intieme en het publieke: ze worden aangeraakt, doorgegeven en soms verborg, maar ze coderen ook bredere structuren van verwantschap en morele orde. De aanduiding “koppel” is niet slechts beschrijvend voor twee aangrenzende figuren; ze signaleert een relationele o zo ontologie waarin persoon-zijn tot stand komt door banden—huwelijkssverband, voorouderlijk en territoriaal. In die zin functioneert de beeldhouwwvorm minder als portret dan als diagram van onderling afhankelijkheid.

Been als medium ligt centraal in dit interpretatieve veld. In tegenstelling tot hout, dat veel van de sculpturale productie in de regio domineert, draagt been expliciete associaties met de binnenkant van het lichaam, met uithoudingsvermogen voorbij vergaan, en met de resterende aanwezigheid van leven na de dood. Het bleke, soms glanzende oppervlak registreert zowel kwetsbaarheid als volharding. De keuze voor been kan nabijheid tot voorouders indexeren en het duurzame substraat van afstamming oproepen dat het zichtbare sociale milieu onderbouwt. Het introduceert ook een tactiel en chromatisch contrast dat de articulatie van vorm scherpt: ingekervelde lijnen, gepolijste vlakken en de subtiele kromming van ledematen worden leesbaar als doelbewuste handelingen van vertaling van vlees naar artefact. Het materiaal bemiddelt aldus tussen levenden en doden, het voorbijgaande en het blijvende.

Formeel wordt Moba-figuratie vaak gekenmerkt door een terughoudende geometrie, een beknopte gelaagdheid en een focus op houding boven detail. In een paarvormige compositie kan deze terughoudendheid de betekenis van uitlijning en afstand versterken. Of de figuren nu bij de romp aan elkaar zijn gevoegd, een basis delen, of elkaar eenvoudig spiegelen, hun ordening suggereert niet alleen nabijheid maar ook evenwicht. Symmetrie, waar die voorkomt, moet niet worden gezien als louter esthetische voorkeur; het is een visueel correlaat van sociale evenwicht. Asymmetrieën daarentegen kunnen hiërarchieën of complementaire rollen coderen, zoals die geassocieerd worden met gendergebonden arbeid, rituele autoriteit of voortplantingsvermogen. De mate waarin seksuele kenmerken worden benadrukt of juist onderdrukt is op zichzelf veelzeggend en wijst op een spectrum tussen expliciete vruchtbaarheidsymboliek en meer abstracter noties van generatief vermogen.

Het begrip paar resoneert met bredere Moba-concepties van huishouden en afstamming. Huwelijk schept allianties die verder reiken dan de individuele betrokkenen, families verbinden en daarmee de landschappen waarin zij wonen. Een sculpturale koppel kan zo worden begrepen als een verdichte representatie van die allianties, een mnemonisch instrument dat de termen van sociale samenhang stabiliseert en overdraagt. Tegelijkertijd kunnen de figuren dienen als tussenpersonen in rituele contexten, waar offers, aanroepen of handelingen van raadpleging niet alleen onmiddellijke zorgen maar ook de morele verwachtingen van voorouders adresseren. In zulke omgevingen kan het paar als een kanaal functioneren waardoor de levenden met het onzichtbare onderhandelen, op zoek naar vruchtbaarheid, bescherming of de oplossing van conflict.

Zorg voor oppervlaktebehandeling verfijnt deze lezing verder. Sporen van omgang—glans van herhaald aanraken, afzettingen van oliën of pigmenten—veronderstellen dat het beeldhouwwerk heeft deelgenomen aan cycli van gebruik in plaats van te blijven als een statisch tentoonstellingsobject. Deze depositen zijn geen toevalligheden; ze vormen het materiële register van doeltreffendheid. Een goed behandelde oppervlak impliceert een geschiedenis van betrokkenheid, een bevestiging van het vermogen van het object om te handelen binnen een netwerk van menslijke en niet-menselijke agenten. Omgekeerd kan de afwezigheid van dergelijke sporen een andere traject aangeven, mogelijk gevormd door vroege collectie of door een meer beperkte rituele rol. In elk geval wordt het oppervlak een palimpsest waardoor de biografie van het object gedeeltelijk kan worden gereconstrueerd.

Elk catalogusitem moet bovendien rekening houden met de omstandigheden van collectie en circulatie die zo’n beeldhouwwerk in een museum of privé-collectie hebben gebracht. De vertaling van een lokale context van gebruik naar een mondiale context van tentoonstelling brengt verschuivingen in betekenis, waarde en zichtbaarheid met zich mee. Het label “Moba” zelf, hoewel bruikbaar als regionaal en taalkundig kenmerk, loopt het risico de interne diversiteit en historische verandering te vervlakken. Bovendien kan de aanduiding van het object als “kunst” de verwevenheid ervan met praktijken die esthetiek niet scheiden van functionele of spirituele domeinen, verhullen. Een academische beschouwing dient derhalve alert te blijven op de grenzen van eigen categorieën, terwijl wordt erkend dat de betekenis van het beeldhouwwerk niet kan worden uitgeput door formele analyse of iconografische decoding.

In dit licht kan de paarvormige been-beeldhouwkunst worden benaderd als een knooppunt waar meerdere trajecten elkaar ontmoeten: materiaalkeuzes die lichamelijke en voorouderlijke continuïteiten oproepen; formele beslissingen die sociale relaties articuleren; en gebruiksgeschiedenissen die het object met doeltreffendheid inscriberen. Het paar, als zowel motief als structuur, plaatst de relationele fundamenten van Moba-denken op de voorgrond, terwijl het been als medium deze relaties verankert in een stof die tegelijk intiem en duurzaam is. Het resultaat is een object dat geen eenduidige interpretatie toelaat, maar eerder uitnodigt tot een gelaagde lezing die is afgestemd op de wisselwerking tussen vorm, materiaal en sociaal leven.

Referenties

Barley, Nigel. Smashing Pots: Works of Clay from Africa. London: British Museum Press, 1994.

Blier, Suzanne Preston. African Vodun: Art, Psychology, and Power. Chicago: University of Chicago Press, 1995.

Cole, Herbert M., and Chike C. Aniakor. Igbo Arts: Community and Cosmos. Los Angeles: Museum of Cultural History, UCLA, 1984.

Dagan, Esther A. Mossi and the Art of the Burkina Faso. Montreal: Galerie Amrad African Arts, 1992.

Lawal, Babatunde. “African Art and the Concept of Form.” African Arts 14, no. 2 (1981): 34–41.

Roy, Christopher D. Art and Life in Africa. Upper Saddle River: Prentice Hall, 2000.

Vogel, Susan Mullin, ed. Africa Explores: 20th Century African Art. New York: Center for African Art, 1991.

CAB45317

Height: 17 cm / 18 cm
Weight : 170 g / 210 g


Hét online veilinghuis voor jou!

Catawiki is het meest bezochte online platform in Europa voor bijzondere objecten geselecteerd door experts, en biedt wekelijks meer dan 75.000 objecten aan voor de veiling. Het is onze missie om onze klanten een spannende en probleemloze ervaring te bieden bij het kopen en verkopen van bijzondere, moeilijk te vinden objecten.


Waarom Catawiki?

Lage veilingkosten

Al onze objecten zijn gecontroleerd door onze 240+ experts

24/7 meebieden in onze app

Ga snel naar de website van Catawiki om mee te bieden op dit item