Teksten en beelden.

ZEN teksten beelden – Miriam Levering

De eenvoud, directheid, wijsheid en humor van zen zijn voor vele duizenden in het Westen een bron van spirituele oriëntatie en hebben een grote invloed op een cultuur die in toenemende mate genoeg krijgt van complexe godsdienstige doctrines. Dit boek bevat een geïllustreerde bloemlezing uit vooraanstaande zengeschriften — een samengaan van woorden en beelden, die iets van de geest van zen beoogt te vangen en zo een uniek uitgangspunt voor meditatie en contemplatie biedt. Dr. Miriam Levering heeft twee belangrijke klassieke teksten uit de zenliteratuur gekozen — de verzameling koans De Poortloze Poort en de Tien Afbeeldingen van de Ossenhoeder inclusief de bijbehorende verzen (en de authentieke, in kleur gereproduceerde schilderingen). Daarnaast heeft ze enkele van de mooiste zengedichten verzameld, waaronder een aantal die hier voor de eerste maal in vertaling verschijnen, en die gebaseerd zijn op de Engelse vertalingen van de veelgeprezen dichter en zenbeoefenaar Lucien Stryk. De foto’s die in dit boek zijn opgenomen beogen eerder een klankbodem voor de teksten te zijn dan deze te illustreren — de lezer wordt uitgenodigd zijn verbeelding te laten spreken en creatief bezig te zijn met de teksten en de beelden en de wijsheid van beide in zijn geest te laten bezinken. Een groot deel van de teksten — vooral de koans — zijn raadselachtig en paradoxaal. De beste benadering is niet te proberen ze op al te intellectuele wijze te doorgronden, alsof je een kruiswoordraadsel oplost, maar ze in plaats daarvan in het bewustzijn te laten doorsijpelen, in het vertrouwen dat een oplossing zich, mettertijd, vanzelf aandient. Om deze reden, en zeker ook omdat niemand mag en kan pretenderen kant-en-klare interpretaties van zenteksten te geven. worden ze hier zonder enig modern commentaar gepresenteerd. Wel wordt op blz. 18-19 nuttige literaire achtergrondinformatie gegeven. Op blz. 155-156 is tevens een verklarende woordenlijst te vinden. (voorwoord)
Recensie
Dit boek bevat een verzameling van zengedichten van Chinese en Japanse zenmeesters en dichters, levend tussen 700 en nu, naast twee klassiek zenboeddhistische teksten, die ook heden ten dage intensief bestudeerd worden door zenboeddhisten: de koanverzameling ‘Poortloze Poort’ en de verzameling van ‘Tien Plaatjes van de Os’. De teksten willen inspireren tot de realisering van het Ware Zelf; de gedichten vormen een weerslag van de pogingen deze onzegbare ervaring in woorden te vatten. De zorgvuldig gekozen natuurfoto’s en kalligrafieën ondersteunen de bedoeling van het boek in hoge mate. De inleiding voorziet in een historisch kader en geeft toelichting op enkele kernbegrippen van zen. Bevat een verklarende woordenlijst (die ook woorden bevat die niet in het boek voorkomen!), chronologisch overzicht van in het boek genoemde zenmeesters en dichters, lijst met aanbevolen literatuur. De kunstzinnige combinatie van woord en beeld maakt de artistieke schoonheid van zen zichtbaar en zal geïnteresseerden in zen en meditatief ingestelde lezers een waar genoegen kunnen zijn. Met vier leeslinten in verschillende kleuren.
(Biblion recensie, Drs. J.A.M. Hendriks)