Bert Natter versus John Boyne.
De recensies van het boek ‘Aan het einde van de oorlog’ van Bert Natter, die de Libris Literatuurprijs 2026 won, waren over het algemeen zeer positief. Ik heb daar een andere mening over. Het boek loopt over van cynisme. De vele gebeurtenissen zijn bizar, grotesk en worden harteloos beschreven. Een groot deel van het 624 pagina tellende boek bestaat vooral uit gedachten die de 31 verschillende personen in het boek zouden hebben, in het bijzonder de hoofdpersoon Karl Zehlendorf. De opgevoerde personen zijn of extreem fout (Duitsers) of het zijn zondeloze heiligen (Joden en andere Nazi-vijanden). Daar tussendoor lopen een aantal niet-nazi Duitsers die zich aanpassen en hopen op betere tijden. Het boek is emotieloos en die dialogen zo alledaags zodat het lijkt dat er niets aan de hand is. Niet aanbevolen.

• In diverse recensies wordt een vergelijking gemaakt met de roman van John Boyne ‘De jongen in de gestreepte pyjama’. Daarin vindt inderdaad een vergelijkbare gebeurtenis plaats. Maar wat een verschil! Die roman ontroert; het is een sprookje met weliswaar een vergelijkbaar slecht einde maar dat verhaal blijft je bij en doet wat met je. Korte samenvatting: De jongen in de gestreepte pyjama begint in Berlijn in 1943. Als de negenjarige Bruno op een dag uit school komt, zijn al zijn spullen in kratten gepakt. Hun nieuwe huis staat naast een hek dat zich uitstrekt zover het oog maar reikt, een hek dat Bruno afschermt van de vreemde mensen die hij daarachter ziet bewegen. Op een van zijn ontdekkingstochten ontmoet Bruno een jongen wiens leven en omstandigheden zeer verschillen van dat van hem. Toch sluiten de jongens vriendschap. Het gebonden boek van Arena bevat 205 pagina’s en deze tweede druk werd in maart 2006 uitgegeven. Het kost € 9. Verzendkosten € 4,45.

• Bevalt het oeuvre van Boyne je? Ik heb ook zijn boek ‘De jongen die zijn vader zocht’.

Waar gaat het over?
Op de dag dat de eerste Wereldoorlog begint, belooft de vader van Alfie Summerfield aan zijn zoon dat hij niet zal gaan meevechten - maar de volgende dag moet hij die belofte breken. Hij gaat op een zeer speciale, geheime missie en de hele oorlog heeft Alfie geen idee waar zijn vader zou kunnen zijn. Is hij inmiddels gesneuveld? Na de oorlog werkt de nu negenjarige Alfie als schoenenpoetser op King's Cross Station. Dan leest hij onverwachts zijn familienaam - op een vel papier dat toebehoort aan een legerarts. Zijn vader leeft nog en ligt met een oorlogstrauma in een ziekenhuis ver weg. Alfie besluit dat het tijd wordt voor zijn eigen geheime missie: hij zal zijn vader in het ziekenhuis opzoeken en hem terugbrengen naar hun huis. Paperback, 239 pagina’s. Vijfde druk 2015. Ook € 9. Verzendkosten € 4,45.