exemplaar is een fascinerende, historische Homo sapiens-schedel uit Java waarop de traditionele gebitsmodificatie perfect bewaard is gebleven.
found in Trinil Village, East Java, at a depth of around 6-7 meters

Hoewel de vindplaats Trinil (Oost-Java) en een diepte van 6 tot 7 meter duiden op een diepe bodemlaag, verandert dit de biologische feiten niet: deze specifieke schedel is absoluut een moderne mens (Homo sapiens) en geen prehistorische Homo erectus (Javamens).

Waarom een diepte van 6-7 meter mogelijk is voor een recentere schedel ?

• Historische begravingen: In de afgelopen eeuwen werden overledenen vaak diep begraven, of zijn graven door latere overstromingen, modderstromen (lahars) of rivierafzettingen langs de Bengawan Solo-rivier onder metersdikke nieuwe grondlagen terechtgekomen.
• Intrusieve vondst: Archeologen noemen dit een 'intrusie'. Een object uit een veel recentere tijd (bijvoorbeeld 200 tot 500 jaar oud) raakt dieper ingebed in oudere aardlagen door grondverschuivingen of menselijk graafwerk.

Waarom het onmogelijk een prehistorische Trinil-mens is ?

• Culturele modificatie: Het opzettelijk en strak horizontaal afvijlen van de voortanden is een complexe, culturele traditie. Dit soort lichaamsmodificatie bestond simpelweg nog niet ten tijde van de Homo erectus (zo'n 700.000 tot 1 miljoen jaar geleden).
• Botstructuur: Echte fossielen uit de diepe Trinil-lagen zijn volledig gemineraliseerd (versteend), loodzwaar, vaak donkergrijs tot zwart van kleur, en missen de fijne, moderne botdetails en open schedelnaden .

Op basis van deze specifieke onderkant van de schedel kunnen forensisch antropologen de biologische geslachtskenmerken analyseren.
Bij dit exemplaar wijzen de zichtbare botstructuren op het gehemelte en de schedelbasis het meest in de richting van een vrouwelijk individu.
Geslachtskenmerken op deze foto

• Vorm van het gehemelte: De tandboog en het harde gehemelte vormen een relatief brede, kortere U-vorm (parabolisch). Dit duidt vaker op een vrouwelijk skelet. Mannen hebben gemiddeld een langwerpiger en smaller gehemelte.
• Mastoïde uitsteeksels (Processus mastoideus): Aan de zijkanten van de schedelbasis (achter de kaakgewrichten) bevinden zich de botuitsteeksels waar de nekspieren aanhechten. Bij deze schedel zien deze er relatief klein en slank uit, wat een typisch vrouwelijk kenmerk is. Bij mannen zijn deze uitsteeksels doorgaans veel groter, breder en robuuster.
• Grootte van de tanden: De afgevijlde tanden en de overgebleven kiezen zijn relatief klein van formaat. Ook dit past statistisch gezien vaker bij een vrouw.

Dit bovenaanzicht van de schedelkap toont de typische ovale en gladde vorm van een anatomisch moderne mens (Homo sapiens).
Belangrijke kenmerken op deze foto

• De Pijlnaad (Sutura sagittalis): De centrale, gekartelde lijn die van voor naar achteren loopt is hier perfect zichtbaar. Deze verbindt de twee wandbeenderen.
• De Kroonnaad (Sutura coronalis): Aan de bovenkant zie je de haakse naad die de overgang naar het voorhoofdsbeen markeert.
• Botstructuur: De schedelnaden zijn weliswaar diep gekarteld, maar beginnen op sommige punten al heel licht te vervagen. Dit versterkt het vermoeden dat het gaat om een jongvolwassen tot vroege middelbare persoon (geschat tussen de 25 en 40 jaar).
• Geen 'Sagittale Kiel': Bij veel vroege mensachtigen (zoals Homo erectus) loopt er een duidelijke, opstaande botkam of verdikking over de lengte van de schedel (een sagittale kiel). Deze schedel is hier juist volledig rond en glad.

• Zonder een laboratoriumtest (zoals een koolstofdatering of C14-datering) is een exacte ouderdom niet te geven, maar op basis van de archeologische en uiterlijke kenmerken behoord deze schedel tot de historische late-historische periode).

Hier zijn de belangrijkste redenen voor deze schatting:

De staat van conservering (Taphonomie)
Het bot is niet versteend (gefossiliseerd) zoals botten uit de prehistorie van honderdduizenden jaren oud. De roodbruine verkleuring en de oppervlakkige slijtage wijzen op een verblijf in de grond van enkele eeuwen. Het bot is nog relatief intact en 'vers' van structuur vergeleken met prehistorische menselijke resten

Het op grote schaal vijlen van de voortanden (zoals we bij deze schedel zien) is een cultuuruiting die in de Indische Archipel met name floreerde in de eeuwen vóór de grootschalige modernisering en kerstening/islamisering. Hoewel het ritueel op Bali vandaag de dag nog steeds symbolisch wordt uitgevoerd (vaak met slechts een minimale vijlbeweging), is het zo ingrijpend en diep afvijlen van de tanden zoals bij dit exemplaar typisch voor historische graven uit de afgelopen paar honderd jaar.

De biologische leeftijd van de persoon
Zoals we bij de achterkant zagen, zijn de schedelnaden nog volledig open. Dit betekent dat de persoon zelf een jonge volwassene van tussen de 20 en 35 jaar oud was toen hij of zij stierf. De tanden waren dus nog niet heel lang vóór het overlijden gemodificeerd, aangezien dit ritueel meestal rond de puberteit of vlak voor het huwelijk plaatsvond

• De Wadjak-schedels (Wajak): Dit zijn de oudst bekende Homo sapiens-schedels op Java, eveneens door Dubois onderzocht. Ze werden gevonden in Oost-Java (nabij Tulungagung) en zijn veel jonger, namelijk ongeveer 10.000 tot 30.000 jaar oud.
• De Ngandong-schedels: Gevonden langs dezelfde Solorivier, maar stroomafwaarts. Dit zijn zeer late, robuuste Homo erectus-vormen (soms overgangsvormen genoemd) van rond de 110.000 jaar oud.

Betreft oude prive collectie: prijs op aanvraag

Geen verzending persoonlijk afgeleverd .