"De beteugelde rivier: Bovenrijn, Waal, Pannerdensch Kanaal, Nederrijn-Lek en IJssel in vorm" is een bekend non-fictie boek geschreven door de fysisch geograaf Wilfried ten Brinke. Het boek verscheen oorspronkelijk in 2004 als deel 81 binnen de gewaardeerde reeks van de Wetenschappelijke bibliotheek van Natuurwetenschap & Techniek (Veen Magazines)

Het boek biedt een diepgaande blik op de Nederlandse waterloopgeschiedenis:

• Centraal thema: Het beschrijft het ontstaan en de geomorfologische ontwikkeling van de grote Nederlandse rivatensystemen.
• Menselijk ingrijpen: Ten Brinke legt gedetailleerd uit hoe eeuwen van menselijke bemoeienis — zoals de aanleg van dijken, kribben en strategische kanalen zoals het Pannerdensch Kanaal — de wilde rivieren hebben gevormd en 'beteugeld' tot de strak gereguleerde waterwegen die we nu kennen.
• Hydrologie en beheer: Het slaat een brug tussen historische rivierregulering en moderne hydrodynamica en waterbeheer, wat essentieel is voor de bescherming tegen hoogwater in Nederland